Degirmen

Bir sanatkarin eserlerine yönelik anlamlandirma gayreti onun ölümlü yanlarindan ziyade geriye birakmis oldugu eserlerinin caglari asabilecek anlam dünyasina yönelik olmalidir. Bunun icin de sanatkardan geriye kalan eserlerin ilk ve tahrif edilmemis nüshalarina ulasmak; edeb esere yönelik farkli okuma bicimlerini bu metinlerden hareketle yapmak önemlidir. Elinizde bulunan ve elestirel basim anlayisiyla hazirlanan Degirmenin ortaya cikis amacinin bu oldugunun altini cizmek isteriz.

Sabahattin Alinin Degirmen adli eseri ilk kez Hikayeler alt basligi ile 1935 yilinda Remzi Kitabevi tarafindan yayimlanmistir. Ardindan Akba Kitabevi tarafindan 1934 yilinda yayimlanan Daglar ve Rüzgar adli siir kitabini da icine alacak sekilde Degirmen-Daglar ve Rüzgar adiyla 1943 yilinda yayimlanir. Sanatkar hayattayken ücüncü bir baskisi yapilmamis olan bu eserde bulunan hikayelerin bir kismi ise öncesinde süreli yayinlarda müstakil hikayeler olarak da yayimlanmistir. Günümüzde Sabahattin Alinin hikayeleri üzerine yapilan yayin faaliyetlerinin daha cok söz konusu ikinci baskilari esas aldigi görülmektedir.

Elinizde bulunan Degirmen ise kitabin ilk baskisindan hareketle yayima hazirlanmis; noktalama isaretleri ve sözcüklerin yaziminda görülen kimi tutarsizliklar sanatkarin asil kullanis bicimiyle birlestirilerek eserlerin orijinal yapisini korumayi amaclamistir. Bunun yani sira Sabahattin Alinin kendi eliyle yayima hazirladigi ikinci baski ile dergi sayfalari arasinda kalmis hikayelerin ilk halleri de mukayeseli bir bicimde okunmus; sanatkarin dilinde meydana gelen degismelerin bir gösterge degeri tasidigi düsünülerek isaret edilmistir. Böylelikle sanatkarin ikinci baskiyi hazirlarken hikayeler üzerinde yaptigi degisiklikler ile hikayelerin ilk kez yayimlandigi dergi nüshalari arasindaki farkliliklar dipnotlarla gösterilmistir. Edisyon Kritik adi da verilen bu basimda, Sabahattin Alinin Degirmen üzerinde bizzat kendisinin yapmis oldugu bütün degisim ve dönüsümlere dikkat cekilmistir.

Hikayelerin dergilerde kalan nüshalarinda karsilasilan önemli bir diger husus ise kimi metinlerin resimlendirilerek okuyucuya sunulmus olmasidir. Söz konusu resimler de elinizdeki kitaba eklenerek günümüz okuruyla bulusturulmustur.