Yapabilirlikler Yaratmak

Kalkinma ve politika dünyasinda artik yepyeni bir kuramsal
paradigma var. Insani Gelismislik ya da Yapabilirlikler Yaklasimi
olarak adlandirilan bu model cok basit bir soruyla ise baslar Insanlar
gercekte neler yapabilir ve ne olabilirler Önlerinde ne gibi firsatlar
vardir Insan hayati, dogasi geregi, birbiriyle ilintili cok sayida
unsurun bir arada incelenmesini gerektirir, bu nedenle basit gibi
görünen bu sorular aslinda oldukca karmasiktir. Zaten modeli cazip
kilan özelliklerden biri de bu karmasikliktir insan yasaminin ve insani
cabanin kendi karmasikligina yanit verecek donanima sahip yepyeni
bir yaklasim olmasi. Her halükarda, modelin sordugu sorularla
insanlar günlük hayatlarinda sürekli karsi karsiya kalirlar.
Günümüz dünyasi hakim kalkinma paradigmasinin icine hapsolmus
durumda. Bu kalkinma anlayisinda insanlar hesaplanabilir
hesaplanmasi gereken birimler, insan yasami ekonomik rasyonalizmin
bir nesnesi, insanin en temel ihtiyaclari ise üzerinde pazarlik
edilebilir seyler olarak görülüyor. Ülkelerin gelismislik düzeyleri
de bu paradigmayla kosutluk icerisinde gayri safi yurtici hasila gibi
rakamlara göre belirleniyor; adil bölüsüm, temel ihtiyaclar, ekonomik
ve sosyal adalet, kamusal tartismanin disinda konumlandirilip
ideolojik olmakla eslestiriliyor. Martha C. Nussbaum elinizde
tuttugunuz bu kitapta, Yapabilirlik Yaklasimi adini verdigi ve
bir paradigma degisimini esas alan yaklasimiyla yalnizca insanlar icin
degil, tüm canlilar icin yasanabilir bir dünya kurabilmenin incelikli
arayisini sunuyor.