Okuma Günleri

Proustun bu kitabi John Ruskinin Susam ve Zambaklar kitabina yazdigi önsözdür. Ama ayni zamanda Kayip Zamanin Izindenin bir provasi gibidir. Okuma, tipki romandaki gibi bu metinde de, bir günün zamanlarinin paylasimindaki örtük catismayi yaratan temel unsurdur. Proustun okuyan cocuku kücük Marcel, birinci tekil sahisla, okuma deneyimini kesintiye ugratan anlari aktarir.

Kayip Zamanin Izindedeki bicimiyle düsüncenin rüseym hali kitapta saklidir uyumak üzere olan anlaticinin elinden düsen kitabin son okunan sayfasinda betimlenen katedral, uyku aninda anlaticinin bedeni, sabah uyandiginda ise aklindaki ilk düsüncedir. Böylece beden ve düsünceyi ic ice geciren bir okur hafizasini betimler Proust. Bu sebeple Susam ve Zambaklara yazdigi önsözü Ruskin imgesine iliskin kendi gecici hafizasini sergileyen bir metin olarak tasarlamistir. Ruskinin hatirlattigi deneyimler, Ruskini hatirlayan yazinsal anitlara dönüsürken, metnin bütününde unutulan Ruskindir; öyleyse icerikten ziyade okuma anindaki duygulari biriktiren okur hafizasini harekete geciren de hatirlama degil unutus payidir. Ruskinin susami da bu unutus payinin alegorisidir. Binbir Gece Masallarinda, krallarin hazinesine degilse de haramilerin hazinesine giden kapiyi acan büyülü sözlerde köklenen bir alegoridir Acil susam acil.

Cana Bostan