R. U. R. Rossumun Evrensel Robotlari Ciltli

Insan olmak harikaydi. Insan olmakta muazzam bir seyler vardi. Yeryüzünde kalan son insana bu nostaljik ifadeleri yakistiran Cek yazar Karel Capekin yirminci yüzyila kehanetleri ile damgasini vurmus yapiti Rossumun Evrensel Robotlari, bir Frankenstein öyküsü sayilabilir. Karel Capek 1921 yilinda yayimlanan ve tiyatro klasikleri arasinda yer alan yapitini yazarken Slav dillerindeki eski bir sözcükten yararlanmistir Robota. Calisan, hizmetli, isci anlamlarina geldigi gibi zorla calistirilan, angarya islere kosturan kisi yan anlamlari da tasiyan bu terim, yapitta insanlari üretimin zahmetinden kurtaracak, insan-taklidi makineler icin ileri sürüldükten sonra dünya dillerine ve edebiyatlarina yayilmistir. Mühendis Rossumun dehasiyla üretilen robotlarin efendilerine baskaldirisiyla gelisen olaylar, insanin yaratma hirsinin yeni bir insan yaratma boyutuna vardigi devrimler caginin da bir alegorisini sunar. Rossumun Evrensel Robotlari yapay zekanin belirledigi cagimizin yakici sorunlarina yazilisindan yüzyil sonra yanitlar sunabilen bir klasiktir.