Bir Idam Mahkumunun Son Günü

Salonun dibindeki yargiclar, yakinda isi bitireceklerinden olmali, keyifli keyifli, kurulmus oturuyorlardi. Camdan yansiyan bir isinla aydinlanan basyargicin yüzünde bir rahatlik ve iyilik havasi vardi; genc bir savci yardimcisi dik yakaligi ile oynayarak, lütfedilip arka siraya oturtulmus bulunan gül rengi sapkali bir hanimla sohbet eder gibiydi.
Bir Idam Mahkumunun Son Günü, Victor Hugonun 1802-1885 idam cezasinin hem trajik ve hem de sacma yanini göstermeyi amacladigi bir genclik yapitidir. Yapit bu yönüyle önem tasimakla birlikte birinci tekil sahis ben ile yazilmis ilk roman olma özelligiyle yol acici bir öncüdür. Roman kahramaninin da söyledigi, bir tür zihinsel otopsi olan bu romanda, modern edebiyatin ilk ic monologudur.
Bu yapit Charles Dickensi ömür boyu etkilemistir. Dostoyevski kursuna dizilmek üzere idam mangasinin silahlariyla burun burunayken bu yapiti animsamistir.
Bir Idam Mahkumunun Son Günü bir insanin icin icin kendi kendiyle konusmasi, türünün basyapiti; Victor Hugonun bugün bile en cagdas eseridir. Graham Robb