Katip Bartleby

On dokuzuncu yüzyil ortalarinda, New Yorktaki bir avukatlik bürosunda gecen hikaye, edebiyat tarihinin en sira disi karakterlerinden biri olan, kolay kolay unutulmayacak Bartleby ile tanistirir okuru. Isleri yogunlasan taninmis bir avukat, o günkü is tanimiyla mahkemelerle calisan bir mühürdar, bürosuna yeni bir eleman alir. Bartleby adindaki bu yeni katip ilk günlerde isini mükemmel görür. Ancak daha ücüncü gün avukatin verdigi görevi, Yapmamayi tercih ederim diyerek reddeder ve o günden sonra kendisine verilen isleri asla Hayir ya da Yapmam diyerek degil, pasif direnisle ve o kaliplasmis cümlesini kullanarak geri cevirir. Kendini dünyadan soyutlayan, calismayan, nazik ama tavizsiz isyankarligiyla direnen Bartlebyye avukat hem öfkelenir hem acir. Sonunda bir cözüm bulup ondan kurtuldugunu sanir, ama ummadigi bir sonucla karsilasir. Bartleby, tüm geleneksel, sosyal, politik ve teolojik normlari reddeden bir figür. Daha iyi bir dünya olabilecegini sezer, ona nasil ulasacagini bilmedigi icin özgür iradesini kullanarak böyle bir yol secer. Melvillein Katip Bartlebysi ayni zamanda sanayilesmis ve kapitalist toplumlarda, bireyin özgür iradesini ne ölcüde uygulayabilecegini de gösteren kücük bir ayna.